Eurovisión y el “clásico” de fútbol disparan el contenido racista y xenófobo en redes sociales en mayo

O boletín mensual de monitorización do discurso de odio en redes sociais elaborado polo Observatorio Español contra o Racismo e a Xenofobia (Oberaxe) , a partir dos datos do sistema FARO- resultado do convenio entre o Ministerio de Inclusión, Seguridade Social e Migracións e LALIGA- conclúe que eventos como o festival de Eurovisión e o “clásico” da liga de fútbol provocaron un aumento de contidos de odio racistas e xenófobos que foron reportados.

No caso de Eurovisión, a participación de Israel no certame xerou unha onda de mensaxes antisemitas e islamófobos, que contribuíu a que o 26% dos contidos reportados en maio estivesen relacionados co conflito armado en Oriente Medio. En canto ao “clásico” de fútbol entre o FC Barcelona e o Real Madrid, detectáronse mensaxes de odio cara a Lamine Yamal, con insultos baseados en estereotipos e expresións de deshumanización relacionadas coa súa orixe.

A pesar destes picos vinculados a eventos concretos, o vínculo entre a poboación migrante e a inseguridade continuou sendo o principal detonante de odio en redes, concentrando o 64% dos acontecementos monitorizados, nos que se vinculaba aos principais grupos diana con actos violentos.

Neste sentido destaca, por exemplo, o 17 de maio, cando se detectou un aumento significativo de comentarios en redes sociais por mor dunha noticia dun policía que abateu a un home de orixe africana ou afrodescendente que presuntamente tentaba agredir a un taxista con arma branca. A análise cuantitativa revela que moitos destes comentarios contiñan elementos de deshumanización cara a persoas africanas. Ademais, o 59% dos contidos sobre inseguridade cidadá detectados non se baseaban en feitos reais, comprobables, actuais e ocorridos en España.

En total, o sistema FARO de monitorización detectou en maio un total de 64.316 mensaxes en redes sociais, dos que 312 foron reportados ás plataformas e, destes, o 31% foron retirados.

“No Día Mundial contra os discursos de odio quero poñer en valor a incansable tarefa do OBERAXE. Axúdannos a crear ambientes máis sans e máis tolerantes nas redes, ademais de combater con datos e rigor os ataques inxustificados que recibe a sociedade migrante no noso país” , expresou a ministra de Inclusión, Seguridade Social e Migracións, Elma Saiz.

“O emprego do Sistema Faro, unha ferramenta posta en marcha grazas ao convenio asinado coa LIGA, permítenos identificar, analizar e facer seguimento dos discursos de odio no noso país dunha maneira máis detallada e específica. Este observatorio reflicte o noso compromiso cunha sociedade máis xusta, diversa e inclusiva, onde o odio non teña cabida”.

“Seguiremos traballando desde o Ministerio para garantir a convivencia, os dereitos humanos e o respecto á dignidade de todas as persoas” , concluíu Saiz.

Só o 4% dos contidos retirados elimináronse en menos de 48 horas

Do total de contidos retirados, só o 14% elimináronse tras a comunicación ás plataformas como usuario normal e tan só un 4% retiráronse en menos de 48 horas (un 2% en 24 horas e outro tanto en 48). O 10% restante eliminouse no transcurso dunha semana.

Durante maio, TikTok foi a plataforma coa taxa máis alta de retirada, un 88% das mensaxes reportadas. No extremo contrario atópase a plataforma YouTube, que non eliminou ningunha das mensaxes reportadas en todo o mes.

En canto aos grupos diana, continúa o predominio de hostilidade cara ás persoas do norte de África, cun 69% dos contidos de odio notificados, destacando tamén un incremento, con respecto ao mes anterior, de sete puntos porcentuais nas mensaxes xenófobos e racistas dirixidos ás persoas musulmás sen estar vinculados a un acontecemento específico, cun 14%.

O informe destaca que, en maio, o 90% dos contidos reportados emprega un discurso agresivo, cun ton hostil que estigmatiza e lexitima prácticas discriminatorias, mentres que o 10% restante utiliza a ironía e o sarcasmo para desacreditar ás persoas de orixe estranxeira co obxectivo de dificultar a detección do discurso de odio.

Por último, mantense a tendencia detectada en plataformas como TikTok en relación coa proliferación do fenómeno “Brainrot” , que consiste na xeración de vídeos con intelixencia artificial que reproducen representacións estereotipadas, caricaturizadas e ridiculizantes, sobre todo de persoas procedentes do norte de África, perpetuando discursos xenófobos en formatos audiovisuais de ampla difusión e alto impacto.