O 52% das mensaxes de odio detectadas polo OBERAXE en redes sociais durante o Mundial de fútbol estaban vinculados ao ámbito deportivo - Observatorio Español del Racismo y la Xenofobia

O Observatorio Español do Racismo e a Xenofobia (OBERAXE) detectou 54.771 contidos de discurso de odio e narrativas discriminatorias en redes sociais durante a celebración da Copa Mundial da FIFA 2026, desde o seu inicio o 11 de xuño ata o 21 de xullo, día das principais celebracións vinculadas á vitoria da selección española na final.

Un 52% das mensaxes racistas e xenófobos rexistrados estaban asociados ao ámbito deportivo, unha proporción notablemente superior á observada en meses anteriores- en maio por exemplo apenas foron o 7% as mensaxes vinculadas con eventos deportivos- o que reflicte o impacto do Mundial de fútbol na conversación dixital monitorizada.

A monitorización realizada por OBERAXE durante o Mundial de fútbol recolle de forma sistemática posibles mensaxes de odio dirixidos contra futbolistas particulares, seleccións nacionais, afeccionados e grupos vinculados á competición. Neste apartado destacaron as mensaxes de carácter racista e islamófobo dirixidos contra Lamine Yamal, nos que se cuestiona a súa pertenza á selección española. As mensaxes de odio repuntaron coa celebración do seu primeiro gol con La Roja ante Arabia Saudita mediante o xesto musulmán do suyud. Este momento usáronse as redes sociais para cuestionar a lexitimidade de Yamal como representante da selección española con comentarios do tipo “as nosas raíces humilladas” , “mouro noxento” ou “non é digno de ser español”.

Na mesma liña, a composición dalgunhas seleccións nacionais, como a francesa, foi diana de reiterados comentarios que cuestionaban a lexitimidade dos xogadores pola súa orixe ou ascendencia estranxeira para representar a este país. Moitas mensaxes reflectiron formulacións excluíntes con expresións frecuentes como “son todos angolanos, sen o fútbol serían uns sintecho” ou “os franceses téñenllo merecido por non defender as súas orixes”.

A final contra Arxentina,

A final entre a selección de España e Arxentina tamén funcionou como detonante da publicación de contidos de odio en redes sociais. Aínda que o OBERAXE sinalou que as mensaxes racistas e xenófobos sobre persoas latinoamericanas supuxeron o 15% do total detectado no período do Mundial de fútbol, a dinámica alcanzou unha maior intensidade durante a final que enfrontou ás seleccións española e arxentina.

En canto aos grupos diana, as persoas procedentes do Norte de África foron o principal foco ao que se dirixiron os contidos con discurso de odio durante o Mundial de fútbol, supoñendo o 66% do total de mensaxes detectadas. Aquí destacan os contidos vinculados á selección de Marrocos e a distintos episodios relacionados cos seus seguidores.

Ademais, o 13% dos contidos reportados dirixíanse contra as persoas musulmás, reproducindo estereotipos e discursos excluíntes.

O 74% dos contidos analizados incluíron mensaxes que deshumanizan e degradan

O discurso de odio detectado durante o Mundial de fútbol reflicte que o 74% das mensaxes inclúen contidos que atentan contra a dignidade dos grupos diana a través da deshumanización con mensaxes como “que deixe de xogar o mouro lixo” ou “arxensimio de merda”. En canto ao tipo de linguaxe empregada, predominou o uso dunha linguaxe agresiva explícita, presente no 50% das mensaxes analizadas.

Tamén destacaron as mensaxes racistas e xenófobos que promovían o descrédito, que representaron o 40% do total, atribuíndo a estas persoas características negativas pola súa mera pertenza ao colectivo mediante mensaxes como “lastre do progreso estes mouros, atraso e barbarie”.

Doutra banda, o 15% dos comentarios reportados incitaron á expulsión destes grupos diana, mentres que o 14% promoveu a violencia contra eles. Con estes datos, o OBERAXE conclúe que “o Mundial de fútbol serviu como contexto para a difusión de prexuízos racistas e xenófobos que transcenden o deportivo”.

Tendencia detectada no boletín de monitorización de xuño

O último boletín de monitorización do OBERAXE correspondente ao mes de xuño xa avanzaba esta tendencia relativa ao Mundial de fútbol cun 16% das mensaxes analizadas vinculadas a este evento deportivo. Estes episodios reflicten como o deporte pode servir de contexto para a difusión de discursos de odio que non só afectan a deportistas concretos, senón tamén aos colectivos cos que se lles asocia.

O informe recolleu especialmente o volume de contidos hostís difundidos en torno ao xogador da selección española Lamine Yamal, que motivaron comentarios discriminatorios relacionados coas súas orixes e identidade.