La nueva Directiva de Permiso Único simplifica la emisión de permisos de residencia y trabajo y amplía los derechos de igualdad de trato

A nova Directiva de Permiso Único, aprobada durante a Presidencia Española do Consello, entrará en vigor o próximo 20 de maio, unha vez que xa foi publicada no Diario Oficial da Unión Europea o 30 de abril. A través da revisión desta norma, establécese un procedemento simplificado de emisión de permisos de residencia e traballo, e un conxunto de dereitos de igualdade de trato dos traballadores estranxeiros e os cidadáns da Unión.

A directiva relativa á autorización única é unha norma que ten carácter horizontal, e que se aplica á práctica totalidade das autorizacións de residencia e de traballo que son emitidas na Unión Europea para nacionais de países terceiros.

Así mesmo, a súa entrada en vigor supón unha modificación profunda da normativa actual, introducindo unha serie de melloras notables, como a redución de prazos e a simplificación dos procedementos de expedición de permisos, que servirá como incentivo para traballadores e empresas; ou a implantación da esixencia de examinar as solicitudes desde dentro do territorio dun Estado membro, impedindo que se pida abandonar o territorio antes de solicitar un novo permiso e reducindo incentivos á irregularidade sobrevida.

A nova directiva irá tamén mellorar a protección dos traballadores e das traballadoras contra a explotación, limitando a capacidade dos Estados-Membros de estabeleceren regras restritivas en materia de dereitos e mellorando a información e a transparencia das condicións de traballo, e aumentará a igualdade de tratamento dos traballadores e das traballadoras migrantes relativamente aos nacionais da UE. A este respecto, hai que subliñar que se amplían os dereitos cubertos pola norma e se actúa decididamente en áreas como a igualdade de acceso á vivenda privada en aluguer, tal e como reclaman moitas organizacións da sociedade civil.

Esta nova directiva non forma parte do Pacto de Migración e Asilo recentemente aprobado, pero é complementaria a este, e a súa entrada en vigor leva a modificación da súa normativa interna en maior ou menor medida para adaptarse a esta directiva- para as transposicións establécese un prazo de dous anos, que finaliza o 21 de maio de 2026-. No caso de España, ao contar xa cun estándar elevado de dereitos para as persoas traballadoras migrantes, unicamente se deberán realizar algunhas adaptacións menores, sobre todo no Regulamento da lei de estranxeiría. Así, avanzarase na simplificación procedemental, ampliaranse os dereitos no que se refire aos períodos de desemprego e tamén se mellorarán os requisitos de recollida de datos estatísticos para permitir unha mellor avaliación das políticas migratorias asociadas ao permiso único.

As medidas de dereito nacional que se adopten por este Goberno van ser elaboradas mediante do diálogo social e institucional, contando para iso coas comunidades autónomas e axentes sociais.

A Presidencia Española do Consello logrou obter o respaldo dos Estados Membros no Comité de Representantes Permanentes dos Gobernos dos Estados membros da UE para a revisión da Directiva de Permiso Único, sobre a base dun acordo alcanzado co Parlamento Europeo no Trílogo celebrado o 18 de decembro de 2023.