La Mesa de Diálogo Social se reunirá el 14 de julio para negociar el nuevo esquema de cotización de autónomos

O secretario de Estado da Seguridade Social e Pensións, Borja Suárez, anunciou hoxe no Congreso dos Deputados que o vindeiro luns, 14 de xullo, convocouse a Mesa de Diálogo Social con organizacións empresariais, sindicatos e asociacións de traballadores autónomos para iniciar a negociación do novo esquema de cotización de traballadores autónomos para os próximos tres anos.

O novo modelo de cotización por ingresos reais, recollido no Real Decreto-lei 13/2022 e que entrou en vigor en 2023, prevía unha implantación gradual segundo a cal, cada tres anos, no seo do diálogo social, débese determinar o calendario de aplicación deste sistema cun novo despregamento da escala de tramos de ingresos e bases de cotización que, nesta ocasión, estarán vixentes entre 2026 e 2028.

Suárez, que compareceu na Comisión de Traballo, Economía Social, Inclusión, Seguridade Social e Migracións, destacou que: “O obxectivo é manter un sistema xusto, comprensible e previsible, nun marco de diálogo, transparencia e responsabilidade”.

“En 2025 concluirá o primeiro destes períodos transitorios, ao tempo que finalizamos o primeiro proceso de regularización das cotas correspondentes ao exercicio 2023 derivado deste novo sistema. Podemos dicir que a súa implementación está a ser un éxito, nun contexto onde os autónomos teñen un peso cada vez maior no noso mercado laboral, nunca na historia tivemos tantos autónomos de alta no noso país, máis de 3,4 millóns. Desde 2023, cando entrou en vigor este sistema, o RETA rexistra 114.000 afiliados máis” , engadiu.

Balance primeiro proceso de regularización

O secretario de Estado puxo en contexto esta reforma, que ten a súa orixe nas recomendacións do Pacto de Toledo de 2020, e integrouse no Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia do Goberno. En 2022, tras un amplo acordo na Mesa do Diálogo Social —con participación de sindicatos, patronal e asociacións representativas do colectivo UPTA, ATA e UATAE— aprobouse a súa implantación. O RDL foi aprobado no Congreso con máis do 75 % dos votos favorables.

“Esta reforma responde aos principios de xustiza contributiva, equidade progresiva e sustentabilidade, e pon fin a un sistema que supoñía pensións para os autónomos moi inferiores ás dos traballadores asalariados” , indicou Suárez, que achegou datos como que máis do 80% destes traballadores cotizaban pola base mínima, con complementos ata un 37% inferiores ás doutros réximes e que nun 36% dos casos necesitan de pensións a mínimos.

Suárez deu os detalles deste proceso de regularización que se iniciou en outubro de 2024, tras o peche da campaña do IRPF de 2023. A súa xestión requiriu unha complexa coordinación técnica e administrativa, con máis de 1.500 millóns de actualizacións de datos procedentes da Axencia Tributaria, a Tesouraría Xeral da Seguridade Social (TGSS) , as mutuas, o SEPE e as facendas forais. En total, revisáronse as cotizacións de máis de 3,7 millóns de autónomos e emitíronse máis de 4,2 millóns de notificacións.Para

máis de dous millóns de persoas non foi necesario realizar axustes: 1,3 millóns cotizaron dentro do tramo correspondente e outras 800.000 atopábanse en situacións non regularizables, como tarifa plana, subsidios ou pensións. Cerca de 1,6 millóns si estiveron suxeitas a regularización. Delas, unhas 796.000 cotizaron por baixo do debido e tiveron que abonar diferenzas. Máis de 460.000 fixérono por riba e recibiron devolución. Ademais, 324.000 non presentaron declaración de rendementos, por distintas causas. Por outro lado, houbo máis de 429.377 renuncias á devolución de cotas.

Compatibilidade traballo-pensión

O secretario de Estado da Seguridade Social e Pensións presentou ademais os primeiros resultados da nova regulación para compatibilizar traballo e pensión, acordado cos axentes sociais e que entrou en vigor en abril deste ano.

Suárez resaltou que “o novo conxunto de medidas aprobado no RDL 11/2024 busca complementar as medidas da reforma de pensións e responder aos cambios estruturais que se dan na nosa sociedade, ao tempo que corriximos unha anomalía do noso mercado de traballo no que pasamos dunha situación laboral plena á xubilación de forma abrupta, dun día para outro, por falta de opcións á hora de alcanzar a idade de xubilación”.

O Secretario de Estado repasou as medidas adoptadas con anterioridade que están a coller bos resultados. As xubilacións demoradas, representan xa o 11,4 % do total das novas altas, fronte ao 4,8 % que supuñan en 2019. Este cambio reflicte o impacto dos incentivos á xubilación vixentes desde 2022 e a reconfiguración do marco de demora anticipada. Como resultado, a idade media de acceso á xubilación sitúase en 65,2 anos, fronte aos 64,4 anos de 2019. Só no que vai de ano, o crecemento interanual fronte ao acumulado en maio de 24 móstranos un crecemento do 25,3 % para as xubilacións demoradas.

Borja Suárez repasou os obxectivos destas novas medidas que pasan por incrementar a flexibilidade na combinación de traballo e xubilación, favorecer o acceso á xubilación parcial e a activa, garantir a posibilidade dunha transición gradual do emprego cara á xubilación, facer que a pensión demorada sexa máis atractiva e favorecer a extensión voluntaria da vida laboral.

Para iso, as novas medidas pretenden garantir un acceso xusto á xubilación parcial, mellorar os incentivos á xubilación demorada e promover a xubilación activa.

No que se refire á xubilación activa, elimínase o requisito de ter unha carreira de cotización completa, o que facilita o seu acceso e ten unha especial incidencia desde a perspectiva de xénero.

Nesta modalidade de xubilación, que permite compatibilizar durante un tempo determinado a pensión e o traballo unha vez se accede á situación de xubilación, elimínase o requisito de ter unha carreira de cotización completa. Isto ten unha especial incidencia desde a perspectiva de xénero, ao favorecer a colectivos con cotización de carreiras máis curtas e intermitentes, como historicamente ocorreu no caso das mulleres polo coidado de fillos ou outros familiares.

A xubilación activa fai posible que, cada ano que se compatibilice traballo e pensión, se incremente a porcentaxe a aplicar no percibo da prestación, segundo unha escala. Así, se a demora é dun ano, a porcentaxe correspondente da pensión será do 45%; se é de dous, 55%, se de 3, 65%, se de 4, 80% e, se a demora é de cinco ou máis anos, poderá percibirse ata o 100% da prestación.

Ademais, cada 12 meses de actividade profesional ininterrompida nesta xubilación activa, a porcentaxe da pensión irase incrementando 5 puntos porcentuais, sen que, en ningún caso, se supere o 100% da pensión.

Outra novidade importante é que este tipo de xubilación será compatible cos incentivos de demora, que ata agora non se percibían nesta modalidade.

A nova regulación mellora tamén a xubilación demorada, ao dar a posibilidade de recibir un incentivo adicional do 2% por cada seis meses de demora a partir do segundo ano e non só por cada doce meses.

No que respecta á xubilación parcial, a nova regulación establece a ampliación de 2 a 3 os anos da posibilidade de anticipo de acceso á idade de xubilación, iso si, con adaptacións na redución da xornada. Ademais, mellóranse as condicións do traballador relevista, cuxa contratación terá que ser indefinida e a tempo completo.