El Oberaxe elaborará informes mensuales sobre el discurso de odio racista y xenófobo en las principales redes sociales en nuestro país

Co obxectivo de poder intensificar e impulsar medidas contra o racismo e xenofobia, o Ministerio de Inclusión, Seguridade Social e Migracións, a través do Observatorio Español de Racimo e Xenofobia (Oberaxe) deu un paso máis na monitorización do discurso de odio nas principais redes sociais do noso país, coa realización dun informe mensual, que comezará este mesmo mes de outubro. Neste informe ofreceranse o número de casos de discurso de odio, o número de casos acompañados polas plataformas, os grupos diana máis afectados polo discurso de odio (norte de África, musulmáns, inmigrantes en xeral, menores non retirados, etc.) , a distribución do discurso de odio segundo tipoloxía da linguaxe (discurso explícito agresivo, discurso agresivo non discriminatorio e discurso irónico ou sarcástico) e a tipoloxía do contido (incita á violencia, incita á expulsión, etc.)

Ademais, a Oberaxe incluirá no seu informe mensual unha valoración sobre o máis destacado de cada mes, así como datos sobre a posible vinculación dos discursos con situacións concretas, como sucesos ou celebración de determinados eventos. Como se indica desde este observatorio, unha vez que se asine o convenio entre o Ministerio de Migracións e LALIGA, os informes conterán aínda máis elementos e criterios de valoración, así como se poderán analizar e, por tanto, tamén reportar e denunciar, un número de conversas ou mensaxes notablemente máis elevado.

Boas e falsas noticias

Máis da metade das mensaxes publicadas a través das principais redes sociais no noso país que vinculan persoas migrantes con inseguridade cidadá non están baseados en feitos verídicos, actuais e/ou ocorridos en España, senón que se trata de informacións falsas, bulos ou incidentes descontextualizados. Esta é unha das principais conclusións que se desprenden do informe da Oberaxe publicado hai só uns días relativo aos meses de verán (xullo e agosto). A este respecto, cabe destacar tamén que o 43% das publicacións de discurso de odio racista e/ou xenófobo suscítase a raíz de incidentes de inseguridade cidadá, que levan a que se produza a vinculación anteriormente exposta.

A este respecto, o propio estudo apunta que un claro exemplo dos bulos difundidos co obxecto de criminalizar ás persoas de orixe inmigrante foron as publicacións asociadas ao asasinato dun neno en Mocejón (Toledo) o pasado 18 de agosto. Así, o 3% dos contidos de discurso de odio identificados neste bimestre facían referencia a este suceso, promovendo o alarmismo social, a percepción das persoas migrantes como unha ameaza e a fragmentación social. Outro acontecemento específico que influíu na difusión de discurso de odio son os incidentes e protestas producidas en Reino Unido en contra das persoas migrantes, cun 4% dos contidos denunciados por parte do Oberaxe vinculados a estes feitos.

E precisamente outra das conclusións destacadas deste estudo bimestral é que crece de forma substancial, ata nove puntos, a hostilidade cara ás persoas do norte de África, cun 42% das mensaxes reportadas, así como cara ás persoas migrantes en xeral, con catro puntos máis que no bimestre maio-xuño (22%). Tamén continúa ese incremento do discurso de odio dirixido a nenos, nenas e adolescentes non acompañados, que crece dous puntos máis con respecto ao período anterior e sitúase nun 10% das mensaxes.

Sobre o contido das mensaxes notificadas ás redes sociais entre os meses de xullo e agosto, o 44% deshumaniza ou degrada gravemente ás persoas de orixe estranxeira; o 48% ten unha linguaxe agresiva explícita, incluíndo insultos; e 29% das mensaxes incita á violencia con ameazas directas ou indirectas.

Retirada dun 37% das mensaxes notificadas

En concreto, das mensaxes analizadas pola Oberaxe, notificáronse 506 contidos de discurso de odio, dos que 133 estaban publicados en Tik Tok, 122 en X, 112 en Facebook, 103 en Instagram, e 36 en Youtube. A pesar de que no conxunto das plataformas incrementouse a taxa de retirada de mensaxes en 13 puntos porcentuais, o certo é que segue sendo insuficiente, xa que aínda se sitúa nun 37% (187 mensaxes). E mentres Tik Tok e Instagram retira o 65% dos contidos notificados, Youtube faino nun 22%, X no 12%, e Facebook retira só o 9% das mensaxes denunciados pola Oberaxe.

Representa o discurso de odio no ámbito do deporte

Ademais da seguridade, percibiuse un incremento de discurso de odio no ámbito do deporte, cun 13% dos contidos analizados e notificados. Neste apartado hai que facer mención especial a algún dos acontecementos deportivos que protagonizaron a actualidade no verán, como é o caso das Olimpíadas, xa que o 11% das mensaxes relaciónanse directamente cos Xogos de París.

En concreto, o estudo da Oberaxe conclúe que estas mensaxes de odio que se difunden a través das redes monitorizadas diríxense contra deportistas que representan a España e teñen unha orixe étnica diversa, especialmente afrodescendentes e do norte de África, como tamén sucedeu durante a Eurocopa de fútbol.

Para erradicar o racismo no deporte, cuxos eventos se consideran un terreo fértil para a produción de discursos intolerantes que transcenden do plano deportivo e repercuten en toda a sociedade, a Oberaxe traballa en diferentes proxectos que pretenden precisamente que o deporte sexa un medio valioso para promover a inclusión, como o proxecto europeo Score, que lidera este observatorio dependente da SEM.

Ademais, e entre outras iniciativas, estableceuse un marco de colaboración entre LALIGA e o Ministerio de Inclusión, Seguridade Social e Migracións, que inclúe a cesión á Oberaxe da ferramenta MOOD e marca unha serie de liñas de traballo conxunto para mellorar a monitorización do discurso de odio en redes.