El número de refugiados en España por razón de orientación sexual crece un 2,5% desde 2022

A porcentaxe de persoas ás que se lles concedeu o estatuto de refuxiado pola persecución por orientación sexual que viven nos seus países de orixe crece de forma paulatina nos últimos anos ata situarse no 11,4 % dos refuxiados no noso país. Trátase dun 2,5 % máis que en 2022, cando a porcentaxe era do 8,9 %.

“España é recoñecida internacionalmente como un país respectuoso cos dereitos humanos e en particular cos dereitos e liberdades do colectivo LGTBIQ+” , reivindica a ministra Elma Saiz no Día Internacional do Orgullo LGTBIQ+. “É algo que debe facernos sentir orgullosos a todos, porque significa que formamos parte dunha sociedade diversa que acolle, respecta e protexe ao perseguido, e que non está disposta a dar nin un paso atrás no dereito a amar e a ser con liberdade”.

Para poder optar ao estatuto de refuxiado, hase de recoñecer a pertenza a un “grupo social determinado” en virtude da Convención de Refuxiados de 1951, que define o termo ‘refuxiado’ e describe os seus dereitos e establece a lei obrigacións dos Estados de protexelos. É o caso das persoas ás que se lles recoñece o estatuto de refuxiado por motivos de orientación sexual, número que aumentou nas últimas décadas en todo o mundo.

En canto ás persoas refuxiadas que entran no Sistema de Acollida de Protección Internacional, Saiz precisa: “Pertencer ao colectivo LGTBIQ+ non é unha vulnerabilidade por si soa, pero cando unha persoa entra no noso sistema de protección internacional temos moi en conta as súas necesidades específicas, polo que se seguen as recomendacións da Axencia de Nacións Unidas para os Refuxiados (ACNUR) dirixidas a este colectivo”.

As persoas lesbianas, gais, bisexuais, transxénero, intersexuais e con orientación sexual, identidade e expresión de xénero e características sexuais diversas (LGBTIQ+) que solicitan protección internacional sofren discriminación, persecución e violencia, ás veces a diario, nos seus países de orixe. De feito, segundo Nacións Unidas, en preto de 80 países, as leis discriminatorias criminalizan as relacións privadas consentidas entre persoas do mesmo sexo, polo que poden ser arrestadas, axuizadas, e encarceradas; mesmo, en polo menos cinco países, poden ser condenadas á pena de morte.

O colectivo no Sistema de Acollida de Protección Internacional

Nos Centros de Acollida do sistema tómanse unha serie de medidas de atención especializada dirixidas aos solicitantes de protección internacional por motivos de persecución pola súa orientación sexual ou identidade de xénero. Basicamente, trátase de crear un ambiente de seguridade e de apoio e realízanse actividades de sensibilización destinadas a conseguilo. Desde a unidade de acceso ao sistema de acollida valórase que a asignación de prazas se realice en contornas seguras que xeren confianza e seguridade, facilitando a libre expresión da orientación sexual.

Ademais, o acompañamento ao recén chegado faise con persoal capacitado e con formación específica. Ademais, colabórase estreitamente en formación, sensibilización, documentación, etc., con diversas organizacións especializadas como o Programa Madrileño de Información e Atención LGTBI, a Asociación catalá para a integración de homosexuais, bisexuais e transexuais inmigrantes (ACATHI) e a Asociación. llense de lesbianas, gais, transexuais e bisexuais (AMLEGA).

Ademais, dentro do sistema de acollida cóntase coa participación de entidades especializadas na intervención co colectivo que desenvolve accións específicas como, por exemplo, o Proxecto de Acompañamento en Violencia Intraxénero de ONG Rescate. Este proxecto nace en xaneiro de 2023 co obxectivo de prestar apoio a persoas migrantes, solicitantes e beneficiarias de protección internacional do colectivo LGTBIQ+ que sofren, sufriron ou están en risco de sufrir violencia intraxénero.

Doutra banda, nos Centros trabállase cos residentes para evitar situacións de LGTBIfobia a través de sesións grupais e individuais para fomentar o respecto e deconstruír prexuízos cara ao colectivo. Ademais, fornécese información específica sobre a protección que a lexislación ofrece ante os casos de delitos de odio e/ou LGTBIfobia e se sobre as consecuencias dun acto dese tipo dentro do sistema.

“En España a lei garante os dereitos das persoas LGTBIQ+ e busca a erradicación das situacións de discriminación, no que se avanzou moito nestes últimos anos” , asegura Elma Saiz, “pero ademais, a sociedade española demostra unha madurez moi destacable neste asunto, como demostra que xa hai 20 anos que se legalizou o matrimonio igualitario; fomos un dos primeiros países do mundo. Todo isto facilita a convivencia e a integración das persoas que veñen buscando refuxio”.

Solicitudes globais de protección internacional

En conxunto, nos últimos anos, aumentaron de forma significativa as solicitudes de protección internacional en España por todos os motivos, como se desprende do “Informe sobre o sistema de protección internacional en España” , publicado pola Secretaría de Estado de Migracións do Ministerio.

En 2023, España rexistrou un máximo histórico de solicitudes de protección cun total de 163.220, un 37% máis que en 2022, ano no que se rexistrou un total de 118.842 solicitudes. En 2024, o número de peticións de asilo foi 2,5 % superior aos rexistrados en 2023, cun total de 167.366. No que levamos de 2025, a Oficina de Asilo e Refuxio (OAR) do Ministerio do Interior rexistrou preto de 65.000 solicitudes, maioritariamente de persoas de nacionalidade venezolana, colombianas e peruanas. O resto das nacionalidades maioritarias proveñen de África Subsahariana, principalmente de persoas de Malí, cuxa guerra civil se recrudeceu nos últimos meses.