El Gobierno aprueba un nuevo Reglamento de Extranjería para mejorar la integración de las personas migrantes a través de tres palancas: trabajo, formación y familia

O Consello de Ministros aprobou hoxe, a proposta do Ministerio de Inclusión, Seguridade Social e Migracións, un novo Regulamento de Estranxeiría que ten como principais obxectivos adecuar a norma á situación migratoria actual, satisfacer as necesidades do noso mercado laboral e das persoas migrantes, así como facer fronte ao reto demográfico do noso país. Por outro lado, o novo texto cumpre o dereito da Unión Europea a través da transposición de directivas pendentes e da aplicación dos regulamentos comunitarios. “É a reforma máis integral e ambiciosa que se realizou en 13 anos, desde a súa entrada en vigor en 2011” , destacou a ministra Elma Saiz.

Representa un equilibrio entre a extensión e protección dos dereitos das persoas migrantes e o rigor xurídico e a atención ás necesidades de España. Achega seguridade xurídica, simplifica trámites e protexe dereitos, pero ademais ofrece novas posibilidades ás persoas que decidisen desenvolver o seu proxecto de vida en España, a elas e ás súas familias” , puntualizou.

Ademais, este novo texto “vai servir para combater ás mafias, a fraude e a vulneración de dereitos”. “Traballamos coas asociacións que traballan con migrantes, coa patronal e cos sindicatos, as comunidades autónomas e as entidades locais. Este texto é produto dun longo proceso de escoita”.

Principais novidades:

O novo texto crea un título específico para os visados, que clarifica o esquema de autorizacións, os requisitos e os trámites en xeral. Todas as autorizacións iniciais van ser dun ano e as renovacións, de catro.

Desta forma, evítanse situacións de irregular sobrevida, algo que tamén se quixo evitar na nova norma ao aclarar e simplificar os trámites para o cambio dunha situación de residencia a outra. Por exemplo, non será necesario abandonar o noso país para obter a residencia de longa duración despois de ter unha temporal.

“Debemos permitir ás persoas realizar o seu proxecto de vida en España facilitando os cambios de status, por exemplo, se un estudante vén a formarse e logo incorpórase ao mercado laboral, ou se un familiar reagrupado decide obter un permiso de traballo propio” , explicou Elma Saiz.

Tamén se estendeu a un ano o visado para a busca de emprego, que antes era unha autorización de 3 meses. Este visado permite a procura de emprego en determinadas ocupacións e ámbitos territoriais, de forma que os 12 meses “van facilitar que as persoas consigan un traballo adecuado ao seu perfil profesional e, ao mesmo tempo, que as empresas atopen os profesionais que necesitan”.

Principais novidades:

Mención específica merecen nesta reforma as figuras de arraigamento. “Somos o único país da Unión Europea que dispón dunha figura específica para regularizar ás persoas día a día a través do arraigamento” , explicou Elma Saiz, “con cinco modalidades: o social, sociolaboral, familiar, socioformativo e de segunda oportunidade, que é unha das novidades máis importantes deste novo Regulamento”. Esta nova modalidade vai dirixida ás persoas que tiveron unha autorización de residencia nos últimos dous anos e non se renovou por diversas razóns.

“O obxectivo é reforzar e ampliar as vías de acceso á regularización das persoas migrantes que están en España, para que poidan levar unha vida plena como cidadáns: ter dereitos e ter deberes” , explicou Saiz.

Estas figuras homoxeneizanse e redúcese o tempo de permanencia en España de 3 a 2 anos. Así mesmo, flexibilízanse os requisitos a cumprir e habilítase a traballar tanto por conta axean como propia desde o primeiro momento.

Todas estas autorizacións serán dun ano salvo a familiar, que será de 5.

A finais de 2023, había máis de 210.000 persoas con autorización por arraigamento, 85.000 máis que en 2022. Grazas a isto, a afiliación entre as persoas con arraigamento aumentou un 30,4 % de 2022 a 2023. “Grazas a estas figuras, coas novidades que incorporamos, estimamos que se poderían regularizar unhas 300.000 persoas cada ano nos próximos 3 anos. É unha fórmula que se adapta plenamente ao Pacto Europeo para a Migración”.

Tres pancas de inclusión:

En conxunto, “o Regulamento abre portas que antes estaban pechadas mediante tres chaves: a formación, o emprego e a familia. Tres chaves que nos levan á inclusión, pero sendo moi esixentes cos requisitos xurídicos e exquisitos cos dereitos humanos” , dixo a ministra.

Traballo

Neste sentido, a maior parte das autorizacións reguladas neste regulamento habilitan para traballar desde o primeiro momento, sen ter que solicitar de forma expresa unha autorización inicial de traballo por conta allea. Isto inclúe ás persoas que veñen realizar estudos, que poderán traballar ata 30 horas á semana. Desta forma, foméntase a inclusión do migrante e a súa integración na sociedade.

En canto ás actividades de tempada, creouse unha autorización específica de residencia e traballo que facilita a contratación tanto a nivel individual como colectivo. Ademais, mellórase a protección dos dereitos dos traballadores, xa que deberán ter información concreta e escrita (nun idioma que comprendan) das súas condicións laborais, de estancia e demais gastos. Tamén se melloran as súas condicións de habitabilidade e a seguridade do traballador desde que sae do seu país ata que se dá de alta na Seguridade Social aquí. A isto súmase unha mellora na posibilidade de cambio de empregador en caso de abuso ou por outras causas que impedisen o desenvolvemento da relación laboral (falecemento do empregador, praga na colleita etc.).

Por outra banda, o texto promove que os empresarios dispoñan de máis información en todo o proceso, que é máis sinxelo e flexible para que poidan adaptarse ás necesidades concretas como a duración determinada ou a xestión colectiva de contratacións. Ampliar os permisos de residencia (coa fórmula 1+4) dá maior estabilidade e máis garantías ás empresas.

Formación

Outra das novidades para os estudantes é que van poder contar cunha autorización de estancia por estudos que dure o mesmo tempo que a súa formación, e se lles vai facilitar unha vía rápida para poder enlazar cunha autorización de traballo unha vez acabada a súa formación.

Durante os seus estudos estarán autorizados a traballar un máximo de 30 horas semanais, e independentemente da formación que estean cursando.

Reforzáronse os requisitos e as obrigacións dos centros de estudos, polo que lle damos aos estudantes unha protección superior á actual, “asegurámonos de que obteñan unha formación digna e suficiente e evitamos que sexan vítimas de fraude” , dixo a ministra Elma Saiz.

Familia

Co obxectivo común da inclusión, mellorouse o reagrupamento familiar. Creouse unha autorización de residencia para familiares de cidadáns españois, nese caso amplíase a idade dos fillos ata os 26 anos (antes 21) , e contémplanse realidades que ata agora se mantiñan fóra, como a posibilidade de incluír ás parellas non rexistradas formalmente que poida acreditar unha relación afectiva análoga.

A maioría das persoas que se van beneficiar desta medida son persoas que obtiveron a nacionalidade española nos últimos anos e poden traerse á súa familia.

Tamén se amplía o concepto de familiar reagrupado aos fillos e proxenitores de vítimas de trata, violencia sexual ou de xénero.