18/06/2025

Gorroto Diskurtsoen Aurkako Nazioarteko Eguna

Eurovisionek eta futboleko “klasikoak” eduki arrazista eta xenofoboa piztu dute sare sozialetan maiatzean

Topics:

  • Migraciones
  • Oberaxeren hileko txostenak ondorioztatu du maiatzean 64.316 mezu detektatu zirela guztira, eta horietatik % 31 erretiratu egin zirela, bereziki TikTok enpresatik, zeinak jakinarazitako edukien % 88 ezabatu baitzuen.
  • “Brainrot” fenomenoa areagotu egin da. Fenomeno horrek adimen artifiziala erabiltzen du migratzaileen irudikapen estereotipatu eta barregarriekin bideoak sortzeko, batez ere Afrika iparraldekoak.
  • Jasotako edukien %90ak diskurtso oldarkorra erabiltzen du, diskriminazio praktikak estigmatizatu eta legitimatzen dituen etsaitasun kutsuarekin
  • Elma Saiz, Inklusio, Gizarte Segurantza eta Migrazio ministroa: “Gorroto diskurtsoen aurkako Mundu Egunean OBERAXen lan nekaezina balioan jarri nahi dut. Behatoki honek gizarte justuago, anitzago eta inklusiboago batekiko dugun konpromisoa islatzen du, non gorrotoak ez duen lekurik. Ministeriotik lanean jarraituko dugu bizikidetza, giza eskubideak eta pertsona guztien duintasunarekiko errespetua bermatzeko”

Arrazakeriaren eta Xenofobiaren aurkako Espainiako Behatokiak (Oberena) sare sozialetako gorroto-diskurtsoa monitorizatzeko hileroko buletina egin du, FARO sistemaren datuak oinarri hartuta (Inklusio, Gizarte Segurantza eta Migrazio Ministerioaren eta LALIGAren arteko hitzarmenaren emaitza da sistema hori). Buletin horren arabera, Eurovisión jaialdia eta futbol-ligako “klasikoa” bezalako ekitaldiek gorroto-eduki arrazista eta xenofoboak areagotzea eragin zuten.

Eurovisionen kasuan, Israelek lehiaketan parte hartu izanak mezu antisemitak eta islamofoboak sortu zituen, eta horren ondorioz, maiatzean jasotako edukien %26 Ekialde Ertaineko gatazka armatuarekin lotuta egon ziren. FC Bartzelona eta Real Madrilen arteko futbol “klasikoari” dagokionez, Lamine Yamalekiko gorroto mezuak atzeman zituzten, estereotipoetan oinarritutako irainekin eta jatorriarekin lotutako deshumanizazio adierazpenekin.

Gertaera zehatzei lotutako gailur horiek gorabehera, biztanleria migratzailearen eta segurtasun ezaren arteko loturak jarraitu zuen gorrotoaren eragile nagusia izaten sareetan, monitorizatutako gertakarien %64 kontzentratuz, non jomuga talde nagusiak ekintza bortitzekin lotzen ziren.

Horren harira, nabarmentzekoa da, adibidez, maiatzaren 17an, polizia batek albiste bat zabaldu zuela sare sozialetan, ustez arma zuriz taxilari bati eraso egiten saiatu zen gizon afrikar bat edo afrikar ondorengo bat hil zuela esanez. Analisi kuantitatiboaren arabera, iruzkin horietako askok afrikarrekiko deshumanizazio-elementuak zituzten. Horrez gain, herritarren segurtasunik ezari buruz atzemandako edukien %59 ez ziren oinarritzen benetako gertaeretan, egiaztagarrietan, egungoetan eta Espainian gertatutakoetan.

Guztira, monitorizazioko FARO sistemak 64.316 mezu atzeman zituen maiatzean sare sozialetan; horietatik 312 plataformei bidali zizkieten, eta, haietatik, % 31 erretiratu egin zituzten.

Gorroto-diskurtsoen aurkako Mundu Egunean, OBERAXen lan nekaezina nabarmendu nahi dut. Sareetan giro osasuntsuagoak eta toleranteagoak sortzen laguntzen digute, gure herrian gizarte migratzaileak jasotzen dituen bidegabeko erasoei datu eta zorroztasunez aurre egiteaz gain”, adierazi du Elma Saiz Inklusio, Gizarte Segurantza eta Migrazio ministroak.

“Faro sistema erabiltzeak —LIGAREKIN sinatutako hitzarmenari esker martxan jarritako tresna— aukera ematen digu gure herrialdeko gorroto-diskurtsoak xehetasun handiagoz eta modu espezifikoagoan identifikatzeko, aztertzeko eta haien jarraipena egiteko. Behatoki honek gizarte justuago, anitzago eta inklusiboago batekiko dugun konpromisoa islatzen du, non gorrotoak ez duen lekurik”.

“Ministeriotik lanean jarraituko dugu bizikidetza, giza eskubideak eta pertsona guztien duintasunarekiko errespetua bermatzeko”, amaitu du Saizek.

Kendutako edukien %4 baino ez zen ezabatu 48 ordu baino gutxiagoan

Kendutako eduki guztietatik, %14 baino ez ziren kendu plataformei erabiltzaile arrunt gisa jakinarazi ondoren, eta %4 baino ez ziren kendu 48 ordu baino gutxiagoan (%2 24 ordutan eta beste horrenbeste 48 ordutan). Gainerako %10 astebetean ezabatu zen.

Maiatzean zehar, TikTok izan zen jasotze tasarik altuena izan zuen plataforma, jakinarazitako mezuen %88a. Beste muturrean dago YouTube plataforma, hilabete osoan bidalitako mezu bakar bat ere ezabatu ez zuena.

Xede-taldeei dagokienez, Afrika iparraldeko pertsonekiko etsaigoa da nagusi oraindik ere, jakinarazitako gorroto-edukien % 69rekin. Aurreko hilabetearekin alderatuta, ehuneko zazpi puntu igo dira, halaber, musulmanei zuzendutako mezu xenofobo eta arrazistak, gertaera jakin bati lotuta egon gabe, % 14.

Txostenak nabarmentzen duenez, maiatzean, jasotako edukien % 90ek diskurtso oldarkorra erabiltzen dute, kontrako tonuarekin, eta diskriminazio-praktikak estigmatizatzen eta legitimatzen dituzte; gainerako % 10ek, berriz, ironia eta sarkasmoa erabiltzen dituzte jatorri atzerritarra duten pertsonen izena zikintzeko, gorroto-diskurtsoa atzematea zailagoa izan dadin.

Azkenik, TikTok bezalako plataformetan antzemandako joera mantentzen da, “Brainrot” fenomenoaren ugaritzearekin lotuta: adimen artifizialeko bideoak sortzen dira, irudikapen estereotipatuak, karikaturizatuak eta barregarriak erreproduzitzen dituztenak, batez ere Afrika iparraldetik etorritako pertsonenak, diskurtso xenofoboak betikotuz hedapen handiko eta inpaktu handiko ikus-entzunezko formatuetan.