Munduko Futbol Txapelketan zehar OBERAXek sare sozialetan atzemandako gorroto mezuen %52 kirol arloari lotuta zeuden - Observatorio Español del Racismo y la Xenofobia

Espainiako Arrazakeriaren eta Xenofobiaren Behatokiak (OBERAXE) gorroto-diskurtsoko eta narratiba diskriminatzaileko 54.771 eduki antzeman ditu sare sozialetan FIFAren 2026ko Munduko Koparen ospakizunean, ekainaren 11n hasi zenetik uztailaren 21era arte, hau da, Espainiako selekzioak finala irabaztearekin lotutako ospakizun nagusien egunera arte.

Erregistratutako mezu arrazista eta xenofoboen % 52 kirol-arloari lotuta zeuden, aurreko hilabeteetan baino askoz gehiago. Adibidez, maiatzean kirol-ekitaldiei lotutako mezuak % 7 baino ez ziren izan. Horrek adierazten du Munduko Futbol Txapelketak elkarrizketa digital monitorizatuan izan duen eragina.

Munduko Futbol Txapelketan zehar OBERAXEK egindako monitorizazioak modu sistematikoan jasotzen ditu futbolari partikularren, selekzio nazionalen, zaleen eta txapelketari lotutako taldeen aurkako gorroto mezu posibleak. Atal horretan nabarmendu ziren Lamine Yamalen aurka zuzendutako mezu arrazista eta islamofoboak, non zalantzan jartzen den Espainiako selekzioko kide izatea. Gorroto mezuek gora egin zuten Saudi Arabiaren aurrean La Roja taldearekin suyud-aren keinu musulmanaren bidez lehen gola egin zutenean. Une honetan sare sozialak erabili ziren Yamalek Espainiako selekzioaren ordezkari gisa duen zilegitasuna zalantzan jartzeko “gure sustrai umiliatuak”, “moro nazkagarria” edo “ez da espainiar izateko duina” bezalako komentarioekin.

Ildo beretik, selekzio nazional batzuen osaketa, Frantziakoa kasu, hainbat iruzkinen jomuga izan zen, jokalariek beren jatorriagatik edo atzerritar jatorriagatik herrialde hau ordezkatzeko zuten zilegitasuna zalantzan jartzen zutenak. Mezu askok planteamendu baztertzaileak islatu zituzten “denak angolarrak dira, futbola gabe sintetxo batzuk izango lirateke” edo “frantsesek merezi dute beren jatorria ez defendatzeagatik” bezalako esamoldeekin.

Argentinaren aurkako finala, gorroto diskurtsoaren leherrarazle sare sozialetan

Espainiako eta Argentinako selekzioen arteko finalak ere sare sozialetan gorroto edukiak argitaratzearen detonatzaile gisa funtzionatu zuen. OBERAXek adierazi zuen Latinoamerikako pertsonei buruzko mezu arrazistak eta xenofoboak Munduko Futbol Txapelketan detektatutako mezu guztien % 15 izan zirela, baina dinamikak intentsitate handiagoa lortu zuen Espainiako eta Argentinako selekzioen arteko finalean.

Xede-taldeei dagokienez, Afrika Iparraldetik etorritako pertsonak izan ziren Munduko Futbol Txapelketan zehar gorroto-diskurtsodun edukiak zuzendu zitzaizkien foku nagusia, atzemandako mezu guztien %66. Hemen, Marokoko selekzioari eta bere jarraitzaileei lotutako hainbat gertakariri lotutako edukiak nabarmentzen dira.

Gainera, jasotako edukien %13 pertsona musulmanen aurka zihoazen, estereotipoak eta diskurtso baztertzaileak errepikatuz.

Aztertutako edukien %74k deshumanizatzen eta degradatzen duten mezuak izan dituzte

Munduko Futbol Txapelketan zehar atzemandako gorroto-diskurtsoak islatzen duenez, mezuen %74k talde dianen duintasunaren aurka egiten duten edukiak barneratzen dituzte, deshumanizazioaren bidez, “moro zaborrak jokatzeari utz diezaiola” edo “argensimio de mierda” bezalako mezuekin. Erabilitako hizkuntza motari dagokionez, hizkuntza erasokor esplizituaren erabilera nagusitu zen, aztertutako mezuen %50ean agertzen dena.

Izen ona zikintzea sustatzen zuten mezu arrazista eta xenofoboak ere nabarmendu zituzten, guztizkoaren %40 izan baitziren, pertsona horiei ezaugarri negatiboak egotziz kolektiboko kide izate hutsagatik “aurrerapenaren lasta mairu hauek, atzerapena eta basakeria” bezalako mezuen bidez.

Bestalde, jasotako iruzkinen %15ek xede talde horiek kanporatzera bultzatu zuten, eta %14k haien aurkako indarkeria sustatu zuen. Datu horiekin, OBERAXEK ondorio hau atera du: “Futboleko Munduko Txapelketak kirolaz harago doazen aurreiritzi arrazista eta xenofoboak zabaltzeko testuinguru gisa balio izan zuen”.

Ekaineko monitorizazio-buletinean antzemandako joera

OBERAXEKO azken monitorizazio-buletinak, ekaina, Munduko Futbol Txapelketari buruzko joera hori aurreratu zuen, aztertutako mezuen % 16 kirol-ekitaldi horri lotuta baitzeuden. Atal horiek erakusten dute kirolak gorroto-diskurtsoak zabaltzeko testuinguru gisa balio dezakeela, eta diskurtso horiek kirolari jakin batzuei ez ezik, haiekin elkartzen diren kolektiboei ere eragiten dietela.

Txostenak bereziki jaso zuen Lamine Yamal Espainiako selekzioko jokalariaren inguruan zabaldutako eduki etsaien bolumena, bere jatorri eta identitatearekin lotutako komentario diskriminatzaileak eragin zituztenak.