11/03/2025

Arrazakeria eta xenofobiaren aurkako borroka

Oberaxek adimen artifiziala sartu du gorroto diskurtsoari aurre egiteko, LALIGA eta Migrazio Ministerioaren arteko hitzarmenari esker

Topics:

  • Migraciones
  • Migrazioen Estatu idazkari Pilar Cancelak nabarmendu du FARO Sistemaren metodologia berriak aukera ematen duela arrazakeriaren eta xenofobiaren benetako egoera sakon ezagutzeko eta politika eta neurri zehatzekin jarduteko
  • LALIGAko Marka eta Estrategia zuzendari Angel Fernandezek dio FARO sistemak “argitasuna” emango digula sustatzen diren ekintzei buruz “erabakitzeko” eta “eduki horiek garbitzen” joateko sare eta alorretatik
  • Gaur aurkeztu den Oberaxeren webgune berrituan denbora errealean kontsultatu ahal izango den monitorizazio berriari esker, gutxienez %20 handituko da plataformei jakinarazitako edukien kopurua


 

Migrazioen Estatu Idazkaritzaren menpe dagoen Arrazakeriaren eta Xenofobiaren Espainiako Behatokiak (OBERAXE) eta LALIGAk FARO sistema berria aurkeztu zuten. Sistema horrek egunero milaka mezu eskuratzeko aukera emango du, eta gutxienez % 20 handituko du plataformei gorroto diskurtso gisa emandako edukien kopurua. Aurkezpenean izan ziren Pilar Cancela, Migrazioen Estatu idazkaria; Angel Fernandez, LALIGAko Marka eta Estrategia zuzendaria; eta Andres Poves, Sidisis Intelligence enpresako aholkularitza zuzendari globala.

Cancelak ziurtatu zuenez, “urrats kuantitatiboa ez ezik kualitatiboa ere eman dugu Espainiako Gobernutik geure buruari ezarri diogun helburuetako batean eta, modu zehatzean, Estatu Idazkaritza honek OBERAXE bidez: gorroto diskurtsoa desagerraraztea, sare sozialetan eragin eta ugaritze kezkagarria baitu”. Diskurtso arrazista eta xenofoboa antzemateko, datu zientifikoetara iritsi ahal izateko beharra azpimarratu zuen Estatu idazkariak, baina baita diskurtso hori errotik kentzeko politikak eta ekintzak diseinatu ahal izateko ere.

Horren harira, otsaileko monitorizazio buletinetik ateratako datu batzuk aipatu zituen, tresna berria erabili aurreko azkena. Beste behin ere, gorroto diskurtsoa herritarren segurtasun ezarekin lotzen da, salatutako mezuen %40arekin, eta %50ek baino gehiagok diskurtso erasokor esplizitua aurkezten dute. Baina nabarmenena da edukien ia %60 pertzepzioetan oinarritzen direla, eta horrek erakusten du segurtasun ezaren kontzeptua desitxuratuta edo puztuta egon daitekeela diskurtsoetan. “Pertzepzio horrek, askotan estereotipoek eta aurreiritziek elikatua, funtsezko papera jokatzen du zenbait kolektibo kriminalitatearekin eta segurtasun publikoarekiko mehatxuarekin lotzen dituzten narratiba sozialen eraikuntzan”, esan zuen.

Hori dela eta, lankidetza publiko-pribatuak garrantzi berezia hartu du, LALIGArekin duela gutxi sinatutako hitzarmena kasu, zeina Pilar Cancelak adibide gisa jarri baitzuen, tresna lagatzea eskertuz eta esparru horren barruan lankidetza berriak eta hurbilekoak iragarriz, kirolean eta “kiroletik” gorrotozko diskurtsoa desagerrarazteko bidean aurrera egin ahal izateko.

Elkarlan horretaz mintzatu zen LALIGAko Marka eta Estrategia zuzendari Ángel Fernández ere, eta FARO sistemak LALIGArentzat ere izango duen “erabilgarritasun handia” azpimarratu zuen, “argia emango baitigu” sare sozialetatik baina baita futbol zelaietatik ere “eduki horiek garbitzen joateko” eta sustatzen dituen ekintzen inguruan “erabakitzeko”. Fernandezek gizarte osoaren parte-hartzea eskatu zuen diskurtso arrazista, xenofobo, sexista eta homofoboaren aurkako borroka horretan, eta eduki horiek ugaritu ahal izateko dagoen “zigorgabetasun sentsazioa” nabarmendu zuen; horregatik, Migrazio Ministerioak eta LALIGAk sinatutako hitzarmena bezalako hitzarmenak aurrerapauso bat dira diskurtso horri aurre egiteko.

Denbora errealean identifikatzea eta aztertzea

Hemendik aurrera, FARO sistema erabiliko du OBERAXek gorroto-diskurtsoaren edukiak denbora errealean identifikatzeko eta aztertzeko, motibazio arrazista, xenofoboa, islamofoboa, antisemita eta antigitanoa dutenak, sare sozialetako bost plataformatan argitaratuak (Facebook, Instagram, TikTok, YouTube eta X), eta delitu izan daitezkeenak, arau-hauste administratibo, plataforma digital edo arau urratzaileak izan daitezkeenak.

FARO sistemaren garapena 2024ko urrian sortu zen, Inklusio, Gizarte Segurantza eta Migrazio Ministerioak eta LALIGAk kiroletik gorroto diskurtsoari aurre egiteko sinatutako hitzarmenari esker. Baterako lan horri esker, OBERAXek 2020tik egiten ari zen lanaren irismena sakondu eta biderkatu ahal izan du, Interneten gorrotoa legez kanpo bultzatzearen aurkako Jokabide Kodea betetzen den ebaluatzeko ariketetan ezarritako monitorizazio-metodologian oinarrituta. Kode hori 2016an sinatu zuen Europako Batzordeak, Europako lurraldean ezarritako sare sozialen plataforma nagusiekin.

FARO sistemak adimen artifizialaren teknologiaren erabilera gehitzen du, LALIGAko Kiroleko Gorrotoa Behatzeko Monitorean (MOOD) trebatua, OBERAXek sare sozialetako gorroto-diskurtsoaren monitorizazioan duen ezagutza eta esperientziari. Gainera, sistema berriak bi tresna erabiltzen ditu: FARO monitorea eta ALERTODIO monitorea. Lan-metodologia berri horrekin batera, edukiak identifikatzen dira, eta emaitzak aztertzen eta aurkezten dira datuak denbora errealean bistaratzeko monitore baten bidez.

Batetik, FARO monitorea du, Sénisis Intelligence enpresa teknologikoak garatua. Monitore horrek MOOD tresna OBERAXen aztergaira egokitzen du. FARO monitore horrek aukera ematen du, modu automatizatuan eta denbora errealean, gorroto-diskurtsoaren edukiak sare sozialetan jasotzeko eta haien kategorizazioa egiteko, analisian erabilitako aldagaien arabera.

Bestalde, edukiak plataformei helarazteari eta plataformen erantzunen ebaluazioari dagokienez, ALERTODIO tresna erabiltzen da, OBERAXEK eta Valentziako Unibertsitate Politeknikoak (EHU) diseinatua. Tresna horrek aukera ematen du jakinarazitako edukiak erregistratzeko eta bidalitako jakinarazpenen aurrean plataformek hartutako ekintzen jarraipena egiteko.

FARO sistemako datuak bistaratzeko monitorea herritar guztiek kontsulta dezakete OBERAXeko web atari berrian.

OBERAXek bere irudia eta web ataria berritu ditu

Web atari berri honek sarbide erraza eta intuitiboa eskaintzen du OBERAXek eskaintzen dituen eduki eta zerbitzu guztietara. Gainera, egitura irisgarriagoa eta erakargarriagoa du herritarrentzat, nabigazioa hobetzen duena eta Espainian arrazakeriaren, xenofobiaren eta beste intolerantzia modu batzuen aurkako borrokarekin lotutako informazio garrantzitsua bilatzeko tresna oso erabilgarria bihurtzen dena.

Informaziorako sarbideak leku nabarmena du web atari berrian. Orain, OBERAXEK argitaratutako berriak ikus daitezke, banaka eta jarduera-arloen arabera sailkatuta; OBERAXEK sortu zenetik aurrera egin dituen nazioko eta nazioarteko proiektu guztiak; bai eta 2005. urteaz geroztik egindako argitalpenen eta gaikako azterketen katalogo zabala ere.

“Herritartasunaren eta Inklusioaren Esparru Estrategikoa, Arrazakeriaren eta Xenofobiaren aurkakoa 2023-2027”, “Arrazakeriaren, xenofobiaren, LGTBIfobiaren eta beste intolerantzia modu batzuen aurka erakunde-mailan lankidetzan aritzeko akordioa” testuinguruan egindako ekintzak ere kontsulta daitezke, bai eta 2020tik hona legez kanpoko gorroto-diskurtsoa monitorizatzeko linean argitaratutako buletin guztiak ere.
 
Diskriminazioaren biktimei laguntzeko atala

Webguneak diskriminazioren bat jasan ahal izan duten biktimei laguntzeko atal bat ere badu, eta bertan, laguntza juridikoari, arreta psikologikoari, aholkularitzari, bitartekaritzari eta beste baliabide interesgarri batzuei buruzko beharrezko informazioa eskura dezakete. Halaber, web atari berriak asteroko newsletter-aren harpidetza eskaintzen jarraituko die interesatu guztiei, arrazakeriari, xenofobiari eta bestelako intolerantzia moduei buruzko informazioarekin, baita delituei eta gorroto diskurtsoei buruzkoa ere.

Atariaren berritzearekin batera, OBERAXen irudi berria ere aurkezten da, logotipo modernoagoa eta hurbilagoa duena, Behatokiaren balioei eta xedeari egokitzen zaiona.

Mugikorretara eta tabletetara egokitutako webgune batean lan egin da, eta hori oso garrantzitsua da, gero eta erabiltzaile gehiago sartzen baitira Internetera mota horretako gailuetatik. Erabili zuriuneak irakurgarritasuna hobetzeko eta gainkarga bisuala saihesteko. Ikusmen-hierarkia argia ere sortzen du, tamaina, kolore eta elementuen posizio desberdinak erabiliz. Hori guztia, irisgarritasuna hobetzeko eta pertsona guztien esperientzia hobetzeko. Webgune berriaren bidez, YouTube eta OBERAXEKO WhatsApp kanaletara sarbidea izaten jarraituko da.