El Oberaxe elaborará informes mensuales sobre el discurso de odio racista y xenófobo en las principales redes sociales en nuestro país

Arrazakeria eta xenofobiaren aurkako neurriak areagotu eta bultzatu ahal izateko, Inklusio, Gizarte Segurantza eta Migrazio Ministerioak, Espainiako Arrazakeria eta Xenofobiaren Behatokiaren (Oberaxe) bitartez, beste urrats bat eman du gure herrialdeko sare sozial nagusietan gorroto diskurtsoa monitorizatzeko, hilero txosten bat eginez, urrian bertan hasiko dena. Txosten horretan gorroto diskurtso kasuen kopurua, plataformek kendutako kasuen kopurua, gorroto diskurtsoak gehien kaltetu dituen talde dianak (Afrika iparraldea, musulmanak, etorkinak oro har, bakarrik dauden adin txikikoak, etab. ), gorroto-diskurtsoaren banaketa hizkuntzaren tipologiaren arabera (diskurtso erasokor esplizitua, diskurtso diskriminatzaile ez erasokorra eta diskurtso ironiko edo sarkastikoa) eta edukiaren tipologiaren arabera (indarkeria bultzatzen du, kanporatzea bultzatzen du, eta abar).

Horrez gain, Oberaxek hileroko txostenean hilabete bakoitzeko aipagarrienari buruzko balorazioa jasoko du, baita diskurtsoek egoera zehatzekin izan dezaketen lotura posibleari buruzko datuak ere, hala nola gertakizunak edo ekitaldi jakin batzuen ospakizunak. Behatoki horretatik adierazten den bezala, Migrazio Ministerioaren eta LALIGAren arteko hitzarmena sinatzen denean, txostenek are elementu eta balorazio-irizpide gehiago jasoko dituzte, eta, era berean, elkarrizketa- edo mezu-kopuru askoz handiagoa aztertu ahal izango da, eta, beraz, baita salatu ere.

Gezurrak eta albiste faltsuak

Migratzaileak herritarren segurtasunik ezarekin lotzen dituzten gure herrialdeko sare sozial nagusien bidez argitaratutako mezuen erdia baino gehiago ez daude oinarrituta egiazko, egungo eta/edo Espainian gertatutako gertaeretan; informazio faltsuak, gezurrak edo testuingurutik kanpoko gorabeherak dira. Horixe da Oberaxek duela egun gutxi argitaratutako txostenetik ateratako ondorio nagusietako bat, udako hilabeteei buruzkoa (uztaila eta abuztua). Horri dagokionez, nabarmendu behar da gorroto arrazista edota xenofoboari buruzko diskurtsoen argitalpenen % 43 herritarren segurtasunik ezarekin lotutako gertakarien ondorioz sortu direla, eta, horren ondorioz, lehen adierazitako lotura gertatu dela.

Horri dagokionez, ikerketak berak dio etorkin jatorriko pertsonak kriminalizatzeko asmoz zabaldutako buloen adibide argia izan zirela joan den abuztuaren 18an Mocejonen (Toledo) izandako haur baten hilketarekin lotutako argitalpenak. Hala, bihileko honetan identifikatutako gorroto-diskurtsoko edukien % 3k gertaera horri egiten zioten erreferentzia, eta alarmismo soziala, pertsona migratzaileak mehatxutzat hartzea eta zatiketa soziala sustatzen zituzten. Gorroto diskurtsoaren hedapenean eragina izan zuen beste gertaera espezifiko bat Erresuma Batuan pertsona migratzaileen aurka izandako istilu eta protestak dira, Oberaxek gertakari horiei lotuta salatutako edukien %4.

Eta, hain zuzen ere, bi hilean behingo azterketa horren beste ondorio nabarmenetako bat da nabarmen hazi dela, bederatzi punturaino, Afrika iparraldeko pertsonekiko etsaitasuna, jakinarazitako mezuen % 42rekin, bai eta, oro har, migratzaileekiko etsaitasuna ere, maiatz-ekaineko bihilekoan baino lau puntu gehiagorekin (% 22). Bidaiderik gabeko haur eta nerabeei zuzendutako gorroto-diskurtsoak ere gora egiten jarraitzen du, aurreko garaiarekin alderatuta bi puntu gehiago igo baita, eta mezuen % 10ean kokatzen da.

Uztailetik abuztura bitartean sare sozialetara jakinarazitako mezuen edukiari dagokionez, %44k jatorri atzerritarra duten pertsonak deshumanizatzen edo degradatzen ditu modu larrian; %48k hizkera oldarkor esplizitua du, irainak barne; eta mezuen %29k indarkeria bultzatzen du, zuzeneko edo zeharkako mehatxuekin.

Jakinarazitako mezuen% 37 kentzea

Zehazki, Oberaxek aztertutako mezuetatik 506 gorroto diskurtsoko eduki jakinarazi zituzten, eta horietatik 133 Tik Tok aldizkarian argitaratuta zeuden, 122 X-en, 112 Facebooken, 103 Instagramen, eta 36 Youtuben. Plataforma guztietan mezuak kentzearen tasa 13 puntu portzentualetan igo den arren, egia esan, oraindik ez da nahikoa, %37an baitago (187 mezu). Eta Tik Tok eta Instagramek jakinarazitako edukien %65a erretiratzen duten bitartean, Youtubek %22an, Xk %12an, eta Facebookek Oberaxek salatutako mezuen %9a baino ez du erretiratzen.

Gorroto diskurtsoa zabaldu da kirol arloan

Segurtasunaz gain, gorroto diskurtsoaren gorakada sumatu da kirolaren esparruan, aztertutako eta jakinarazitako edukien %13rekin. Atal honetan aipamen berezia egin behar zaio udan protagonista izan diren kirol ekitaldiren bati, hala nola Olinpiadei, mezuen %11 zuzenean lotzen baita Parisko Jokoekin.

Zehazki, sare monitorizatuen bidez zabaltzen diren gorroto mezu horiek Espainia ordezkatzen duten eta jatorri etniko anitza duten kirolarien aurka zuzentzen direla ondorioztatzen du Oberaxeren ikerketak, bereziki afrikar ondorengoen eta Afrika iparraldekoen aurka, futboleko Eurokopan ere gertatu zen bezala.

Kirolean arrazakeria desagerrarazteko, Oberaxek hainbat proiektu lantzen ditu, hain zuzen ere, kirola inklusioa sustatzeko bitarteko baliotsua izatea lortu nahi dutenak; esate baterako, Europako Score proiektua, EMAren mendeko behatoki horren buru dena. Kirolean arrazakeria desagerrarazteko, kirol-ekitaldiak kiroletik haratago doazen eta gizarte osoari eragiten dioten diskurtso intoleranteak sortzeko eremu emankortzat hartzen dira.

Gainera, eta beste ekimen batzuen artean, LALIGAren eta Inklusio, Gizarte Segurantza eta Migrazio Ministerioaren arteko lankidetza-esparru bat ezarri da; horren barruan sartzen da MOOD tresna Oberaxeri lagatzea eta baterako lan-ildo batzuk markatzea, sareetako gorroto-diskurtsoaren monitorizazioa hobetzeko.