El Gobierno implementa una fórmula para reducir el impacto de los reintegros en las familias que reciben el Ingreso Mínimo Vital

Inklusio, Gizarte Segurantza eta Migrazio Ministerioak Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarreraren onuradunen diru-sarrerak bi aldiz berrikusteko sistema bat ezarri du, prestazioaren zenbatekoen eguneratzea ahalik eta gehien aurreratzeko helburuarekin. Hala, familia onuradunek maiatzetik dakite, aurreko urteko diru-sarrerekin bat etorriz, beren EBIa igo, jaitsi edo kendu egiten den.

Orain arte, berrikuspena urrian egiten zen, Zerga Administrazioko Estatu Agentziaren datu bateratuekin kontatzen zenean. Inklusio eta Ogasun Ministerioak hilabeteak daramatza lanean datuen aldez aurreko gurutzaketa bat egiteko, apirilean eta maiatzetik aurrerako ondorioekin, prestazioaren onuradunek lehenbailehen jakin dezaten prestazioaren egoera zein den.  

Jasotzen duten prestazioaren zenbatekoa orain arte jasotzen zutena baino txikiagoa bada, konpentsazio-sistema bat ezartzen da hurrengo nominetan, familiaren beharren arabera. Onuradunak prestaziotik ateratzen badira nahikoa diru-sarrera autonomo lortu dituztelako, eguneratze berri horrek itzulketen zenbatekoa murrizten du.

“Legealdiaren lehen minututik konpromisoa hartu genuen egoera hau berrikusteko eta Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarrera ahal den guztian hobetzeko. Lehen ekitaldi hau arrakastatsua izan da, eta eskerrak ematen dizkiet langile publiko guztiei, bai Ogasunekoei, bai Gizarte Segurantzako Institutu Nazionalekoei eta Inklusiokoei, familien ziurgabetasuna arintzeko inplikatzeagatik”, azaldu du Elma Saiz Inklusio, Gizarte Segurantza eta Migrazio ministroak.

Hala, bost hilabete aurreratu da prestazioaren eguneratzea, eta urrian berrikusiko da berriro, datuak bateratuta; hala ere, ez da espero aldaketa handirik izango denik.

Lehen eguneratzearen emaitzak

Maiatzean, 655.000 etxetako nomina eguneratu dute. Horietatik, % 49k aurreko urteko prestazioaren zenbateko berari eusten diote, % 30i zenbatekoak handitu zaizkio eta % 19ri murriztu, eta % 2ri prestazioa eten zaio.

Prestaziotik atera diren pertsonei dagokienez, Saiz ministroak gogorarazi du hori dela, hain zuzen ere, Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarrera izateko arrazoia. “Ez da bizi arteko prestazioa, behar gorrian dauden familien hobekuntza ekonomikoa eta bizi kalitatea bultzatzeko palanka baizik. Diru-sarrera propioak lortzen dituen jendea egotea, EBIa gehiago behar ez izatea albiste ona da”, esan du Ministerioko titularrak.

“Hasieratik, Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarrera etengabe ebaluatzen egon da. Beharra duten herritarrentzat eskuragarriagoa izan dadin lan egiten dugu, baita eskaera eta berrikusketa tramiteak aspergarriak izan gabe eraginkorrak izan daitezen ere”, dio Saizek. Duela bost urte GMI martxan jarri zenetik, horren inguruko ekimenak garatu dira, adibidez, langabezia saria jasotzen ari zen pertsona batek GMI jasotzera pasatzea ahalbidetzen duen pasabidea, izapide gehigarririk egin behar izan gabe.

“Europan, batez beste, hamar urte behar dira finkatzeko, eta Espainian urtebete baino gutxiagoan jarri zen martxan GMI, eta, dagoeneko, pobreziaren aurkako borrokarako tresna nagusietako bat bihurtu da. Gehien behar duenarengana iristeko erronka eta etengabe ikuskatzen ari diren baliabide publikoekin erabateko garbitasunetik lan egiteak dakarren zorroztasuna uztartu behar ditugu”, argitu du ministroak.

Nola kalkulatzen da BMI?

Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarreraren zenbatekoa aldatu egiten da familia-unitatearen ezaugarrien eta diru-sarreren arabera. Estatuak bermatu behar du etxe bakoitzak errenta bermatua izatea, eta errenta hori aldatu egiten da ezaugarrien arabera (kide kopurua, adingabeak...). ). EBIa da familia-unitatearen diru-sarrerak gutxieneko errenta horretaraino osatzen dituen prestazioa: horregatik, diru-sarrerak aldatzean, prestazioa aldatu egiten da.

Bost urte hauetan, Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarrera 3 milioi pertsonara iritsi da dagoeneko milioi bat etxe baino gehiagotan, eta segurtasun-sare bat sortu da, milaka familia bazterkerian eror ez daitezen.

Gainera, nabarmen igo dira estaldura-tasak azken urtean (% 36tik % 42ra igotzen dira GMIn eta % 19tik % 23ra Haurrentzako Laguntzako Osagarrian, CAPIn). Tramitazio azkarragoa eta arinagoa ere bultzatu da, eta, batez beste, 2023an baino 45 egun gutxiago behar dira.