El Congreso de los Diputados convalida el Real Decreto-ley que culmina la modernización del sistema de pensiones

Diputatuen Kongresuak 2/2023 Errege Lege Dekretua baliozkotu du aldeko 179 botorekin (2/2023 Errege Lege Dekretua, pentsiodunen eskubideak zabaltzeko, genero-arrakala murrizteko eta pentsio-sistema publikoaren jasangarritasun-esparru berri bat ezartzeko presako neurriena). Gainera, Kongresuak Lege Proiektu gisa tramitatzea ere onartu du. Arau horrek 2021ean hasitako pentsio sistemaren modernizazio prozesua bukatzen du, 2020ko udazkenean Toledoko Itunaren gomendioak onartu ostean.

Bere hitzaldian, ministroak azpimarratu du “gaur bukatzen den sistemaren modernizazio prozesuak berau hobetzeko aukera ematen duela gehiengo sozial handi batentzat”; izan ere, “egungo eta etorkizuneko pentsiodunen ziurgabetasuna ezabatzen du eta, gainera, kolektibo batzuen baldintzak hobetzean jartzen du fokua, hala nola, emakumeak, langile autonomoak, pentsiodun ahulenak, karrera irregularrak dituzten langileak edo gazteak”.

Arau horrek hainbat neurri jasotzen ditu 2011ko erreforma osatzeko, oraingo eta etorkizuneko pentsioen errebalorizazioa blindatzeko. Besteak beste, 2027ra arte pentsio minimoak eta kotizazio gabeko pentsioak KPIaren gainetik errebalorizatzeko esparru berri bat martxan jartzea eta %10eko igoera ezartzea jasotzen ditu neurriak, generoen arteko arrakala murrizteko osagarriaren inflazioaz gain.

Ekitateari dagokionez, Errege Lege Dekretuak garrantzi handiko neurriak jasotzen ditu, hala nola datozen 20 urteetarako zenbaketa-aldiaren araubide dual bat abian jartzea, zeinaren bidez aukera horietatik onuragarriena erretiratzen diren langileei aplikatuko zaien: karrerako azken 29 urteak, 24 hilabete (2 urte) txarrenak alde batera utzita; eta egungo zenbaketa-aldia (azken 25 urteak). Lehenengo aukera pixkanaka zabalduko da 12 urtez 2026tik aurrera. Horrek mesede egingo die, bereziki, karrera irregularrak dituzten langileei.Gainera, emakume langileen kotizazio-hutsuneen tratamenduan hobekuntzak sartzen dira.

Gainera, egungo eta etorkizuneko pentsiodunen erosteko ahalmena blindatzeko, Gizarte Segurantzaren diru-sarrerak indartzen dira hainbat neurrirekin. Lehenik eta behin, oinarri maximoak eta pentsio maximoak pixkanaka igota. Bigarrenik, gehienezko oinarriaren gainetik geratzen diren soldata altuenentzako elkartasun kuota bat sortuz. Eta Belaunaldien arteko Ekitatearen Mekanismoa ere indartzen da: 2024tik aurrera, hamarren bat haziko da urtero, eta 2029an ehuneko 1,2 puntura iritsiko da.Mekanismo horrek 2013ko erreformak ezarri zuen Jasangarritasun Faktorea ordezkatzen du, hasierako pentsioaren murrizketa handia zekarrena, bereziki gazteenena.

Azkenik, Gizarte Segurantzaren sisteman sartzen dira prestakuntza-programetan sartuta dauden prestakuntza-praktikak eta praktika akademikoak egiten dituzten ikasleak. Unibertsitateko ikasleek egindako praktikak dira, bai gradu, master eta doktoregoko titulazio ofizialak lortzera bideratutakoak, bai unibertsitatearen berezko titulu bat lortzera bideratutakoak, izan prestakuntza iraunkorreko master bat, espezializazio diploma bat edo aditu diploma bat. Lanbide-heziketako ikasleek egindakoak ere sartzen dira, baldin eta lanbide-heziketa intentsiboko erregimenean ematen ez badira. Gizarte Segurantzari gertakari arruntengatik ordaindu beharreko kuotei %95eko murrizketa aplikatuko zaie.