A Universidade de Sevilla convértese no epicentro da análise histórica sobre a diáspora española co Coloquio Internacional "Asistir ao emigrante é protexer a nación" - Carta España

Autor: Sonia Martín

Apertura e enfoque de xénero

O congreso foi inaugurado o 1 de xuño pola Rectora da Universidade de Sevilla, a Dra. Carmen Vargas Macías, xunto ás autoridades da Facultade e do Departamento de Economía e Historia Económica. A conferencia inaugural, a cargo da Dra. Pilar Cagiao Vila, puxo o foco nunha perspectiva esencial: as mulleres que emigran, analizando as súas experiencias tanto individuais como colectivas no proceso migratorio. Este enfoque inicial subliña a intención do coloquio de ir máis aló das cifras, e profundar no factor humano e social da emigración.

Durante os días centrais o coloquio dividiuse en varias sesións científicas que abordaron a asistencia desde múltiples ángulos. O segundo día, as sesións centráronse nos actores e os intermediarios, abordando temas como o uso social do panhispanismo en México durante a década de 1920 e a repatriación de cidadáns tras a crise de 1930.

Un punto destacado foi a análise das redes sindicais e o obreirismo solidario internacional, presentado polo Dr. Francisco Bernal García, que examinou como os traballadores españois se organizaron en América entre 1900 e 1939. Así mesmo, explorouse o labor das institucións católicas en América Central e do Sur, e como as migracións foron representadas en museos e exposicións temporais en España.

O poder do asociacionismo e as políticas públicas

O 3 de xuño a atención desprazouse cara á acción das propias comunidades migratorias mediante o asociacionismo galego en Bos Aires, e recordáronse casos emblemáticos de beneficencia como o Hospital Español de Bos Aires, que evolucionou dunha entidade caritativa a un nosocomio privado de referencia. Tamén se incluíron estudos sobre a inmigración española en Río de Xaneiro e a produción cinematográfica vinculada á emigración, desde o cinema franquista ata a actualidade.

En canto ás políticas públicas, debateuse sobre a repatriación de emigrantes desde México a través dos consulados e a dimensión afectiva da asistencia estatal reflectida en publicacións como Carta de España. Casos singulares, como o "Barco Fallero" e o retorno de emigrantes valencianos, achegaron unha visión detallada das prácticas de retorno asistido.

Asistentes ao coloquio

O coloquio non só constituíu un espazo de debate, senón tamén de presentación de resultados. Déronse a coñecer libros recentes sobre mutualismo canario en Arxentina e sobre a relación entre Estado e nación na emigración contemporánea. Ademais, presentouse o podcast "Desarraigos", unha iniciativa de transferencia de coñecemento entre a universidade e a sociedade. O compoñente cultural reforzouse cun Cine Forum sobre o documental Mes amis espagnols, que contou coa presenza do seu director, o cineasta suízo Adrien Bordone.

O evento finalizou cunha xornada no Museo da Autonomía de Andalucía. Os asistentes realizaron unha visita guiada á exposición "Memoria gráfica da emigración e o retorno de Andalucía", e participaron nunha mesa redonda final que serviu de balance sobre a historia e a memoria deste fenómeno que marcou a tantas familias andaluzas e españolas. Entre os investigadores presentes na Universidade de Sevilla con motivo deste congreso internacional, cabe destacar a Luis Calvo Salgado, da Universidade de Zurich; María José Fernández Vicente, da Universidade de Bretagne Sistenale (Francia) ; Yvette Santos, da Universidade Nova de Lisboa (Portugal) ; Emilio Redondo, da UCM; Alejandro Fernández, da Universidade Nacional de Luján (Arxentina) e Erica Sarmiento da Silva, da Universidade do Estado de Río de Xaneiro (Brasil) , xunto a outros grandes expertos na materia convocados pola profesora organizadora Alicia Gil Lázaro, Cat. de Economía e Historia na Universidade de Sevilla e destas xornadas que son un importante proxecto de investigación.