La ministra Saiz y el Nobel de Economía, Abhijit Banerjee, presentan los resultados del Laboratorio de Políticas de Inclusión

A ministra de Inclusión, Seguridade Social e Migracións, Elma Saiz, e o Premio Nobel de Economía, Abhijit Banerjee presentaron os resultados do Laboratorio de Políticas de Inclusión e a análise dos mesmos nas xornadas “O Laboratorio de Políticas de Inclusión: A evidencia científica ao servizo das persoas” , organizado polo Ministerio de Inclusión, Seguridade Social e Migracións. A inauguración do acto correspondeu á secretaria xeral de Inclusión, Mónica Martínez Bravo, quen introduciu o conversatorio entre a ministra e o Nobel.

A ministra Saiz analizou esta iniciativa pioneira vinculada ao Ingreso Mínimo Vital (IMV) que promove a xeración e o uso de evidencia científica na formulación de políticas sociais en España.

No seu diálogo co profesor de Economía no Instituto Tecnolóxico de Massachusetts e cofundador da organización J-PAL, Abhijit Banerjee, a ministra destacou a relevancia do Laboratorio xa que “nos permite ver que funciona e que non funciona” nas políticas de inclusión social e asegurou que “o IMV é unha política viva e fómola mellorando”. Subliñou tamén que “foi moi importante o incentivo ao emprego, que fomenta que os beneficiarios se insiran no mundo laboral. Este incentivo beneficiou xa a máis de 100.000 familias”.

Pola súa banda, o Premio Nobel, Abhijit Banerjee, puxo de manifesto a importancia das rendas mínimas para abordar a pobreza e a exclusión, e afirmou que “é fundamental traballar a accesibilidade para que o proceso de solicitude do IMV sexa o máis fácil posible e España ten o coñecemento necesario para seguir facendo o que hai que facer na loita contra a pobreza”. Unha vez máis, encomiou o traballo pioneiro iniciado co Laboratorio de Políticas de Inclusión e o seu sistema de avaliación, “que establece un estándar de calidade elevado”.

Tres paneis de debate

Ao diálogo seguiulle unha xornada de tres paneis temáticos e unha clase maxistral do Profesor Banerjee. Nun primeiro panel membros da Secretaría Xeral de Inclusión describiron en detalle o laboratorio e a estrutura de deseño, avaliación e seguimento que tiveron cada un dos 32 proxectos avaliados. Investigadores e investigadoras de recoñecido prestixio, coordinados polo equipo do Centro de Estudos Monetarios e Financeiros, como Antonio Cabrales (Premio Rey Jaime I de Economía) , Ana García-Hernández, María Hernández de Benito, e Laura Hospido, presentaron os resultados de investigación dalgúns dos proxectos nos que participaron. Durante o evento, funcionarios, expertos, académicos e representantes de entidades e institucións implementadoras dos itinerarios analizaron as recomendacións sobre políticas públicas e intercambiaron as súas valoracións sobre como promover eficazmente os resultados de inclusión social en España. Ademais, Alejandro García, Minerva Pedret e María Iyamu, participantes dos itinerarios de inclusión do Laboratorio, expuxeron as súas experiencias e como a súa participación nestes proxectos lles cambiou a vida.

A Secretaria Xeral de Inclusión, Mónica Martínez Bravo, resaltou como estes testemuños coinciden cos achados das avaliacións realizadas co máximo rigor científico e que “son estas vivencias as que dan sentido a estas políticas que, ben feitas, poden transformar as vidas, e demostran que cando hai un acompañamento ás persoas é cando se integran as mellores prácticas vinculadas ao IMV e conséguense mellores resultados porque se desprega todo o potencial da axuda que se dá na transición ao emprego e a unha vida máis plena”.

O evento pechou cun debate sobre a influencia do modelo exportado por España no deseño das políticas públicas da Unión Europea, no que participaron a Secretaria de Estado de Cooperación Internacional, Eva Granados, o director de políticas públicas e rexionais da Comisión Europea, Peter Berkowitz, e o director executivo da oficina europea de J-PAL, C. Nolan. Este último sinalou o paso importante dado por España no fortalecemento do uso da evidencia na formulación de políticas e asegurou que o investimento do Ministerio na construción de evidencias rigorosas en torno á inclusión non ten precedentes en Europa”. Así mesmo, engadiu que “o seguinte paso é traballar xuntos para aproveitar as aprendizaxes e traducilas en cambios transformadores na promoción da inclusión social”.

Mónica Martínez Bravo concluíu que “este modelo está aquí para quedase porque é a primeira vez no mundo que hai un impulso á avaliación promovida desde a administración dun goberno e isto xera un gran potencial de escalado a política pública”.

O Ministerio puxo en marcha o Laboratorio de Políticas de Inclusión en 2021 para avaliar rigorosamente unha serie de programas piloto de inclusión social destinados a reforzar o efecto do Ingreso Mínimo Vital no alivio da pobreza. Xestionado en asociación con J-PAL Europe e CEMFI, o laboratorio reúne a un grupo de investigadores líderes, responsables políticos e institucións do terceiro sector para traballar colectivamente cara a esta misión. Até agora, o Laboratorio supervisou 32 avaliacións aleatorias deses programas. As avaliacións realizadas entre 2022 e 2024 analizaron cuestións como o impacto das titorías presenciais e en liña, a importancia do apoio personalizado e intensivo aos solicitantes de emprego e as medidas para aumentar a utilización das prestacións sociais.

Entre as recomendacións da avaliación, apóstase pola atención personalizada na inserción laboral e as actuacións integrais en distintos ámbitos, reforzar o investimento en educación, mellorar a formación dixital ou tecer redes comunitarias que actúen como pancas para a inclusión.

CEMFI e J-PAL Europa traballaron co Ministerio para garantir que as avaliacións cumpran con estándares científicos rigorosos e para facilitar o uso das leccións aprendidas destas avaliacións para informar a formulación de políticas.