El Gobierno activa las compensaciones para las víctimas del amianto: un paso histórico para su reparación

Ministroen Kontseiluak, gaurko bileran, Inklusio, Gizarte Segurantza eta Migrazio Ministerioak proposatuta, prozedura bat onartu du amiantoaren esposizioaren biktimei konpentsazio ekonomiko bat aitortzeko beren osasunean eragindako kalte-galeren ondorioz.

Errege Dekretu hori argitaratu eta hiru hilabetera jarriko da indarrean, eta amiantoaren biktimentzako konpentsazio-funtsa sortzeko urriaren 19ko 21/2022 Legearen erregelamendu-garapena onartzen du, zeina ezinbestekoa baita funts horrek honako hauek arautzen dituenean funtzionatzen hasi ahal izateko:

• Onuradun izan daitezkeenak
• Aitortzeko bete behar dituzten baldintzak
• Konpentsazioa eta onarpena eskatzeko prozedura
• Kalte-ordainen zenbatekoa

Onuradunek kalte-ordainaren konpentsazioa jasoko dute, funts horren kargurako ordainketa bakarraren bidez.

Inklusio, Gizarte Segurantza eta Migrazio ministro Elma Saizek ziurtatu duenez, modu horretan “milaka biktimengan eragindako kalte eta galerak konpontzen ditugu, denbora asko baitaramate erantzun horren zain, lan, etxe edo ingurumen arloan amiantoarekiko esposizioa jasan ondoren. Justizia kontua da herritar horientzat eta haien senideentzat”.

Onuradunak

Testuak onuradun izaera aitortzen dio amiantoak eragindako gaixotasun profesionalaren ondoriozko ezintasun iraunkorragatiko pentsio baten onarpen administratibo edo judizial irmoa lortu duenari; kalte-ordaina jasotzeko eskubidea dutenei, epai judizial irmo bidez -betiere epaia osorik edo zati batean exekutatzerik izan ez badute-, edo aurreko ataletan sartu gabekoei, Errege Dekretu honen eranskinean jasotako gaixotasun bat badute, inguruabar jakin batzuen ondorioz. Halaber, onuradunak izango dira izaera hori aitortua duten kausadunak (beste batzuen eskubideak jasotzen dituztenak baitira).

Konpentsazio ekonomikoa eskatzeko baldintzen artean dago amiantoaren eraginpean egoteagatik sortutako patologietakoren batek eragin behar duela kaltea (EDren II. eranskinean zerrendatuta daude patologia horiek) (mesotelioma, biriketako edo laringeko minbizia edo funtzio-eragin ertaina edo larria duen asbestosia).

Prozedura

Interesatuek amiantoaren eraginpean egotearen ondoriozko patologien diagnostikoaren ziurtagiria eskatu behar diote Osasun Sailari edo dagokion autonomia-erkidegoko antzeko erakundeari.

Aurreikusitako patologiak daudela eta amiantoarekiko esposizioak eragin dituela egiaztatzen duen ziurtagiria ematen duenean erakundeak, Gizarte Segurantzako Institutu Nazionalari (GSIN) aurkeztu ahal izango diote konpentsazioaren eskaera, egoitza elektronikoan gaituko den formulario bat betez.

Zenbatekoa zehazteko, amiantoarekiko esposizioak eragindako patologien arabera ezarritako baremoa aplikatuko du GSINek. Zenbateko hori gaixotasun profesionalen ondoriozko ezintasun iraunkor absolutuagatiko pentsioaren urteko batez besteko zenbatekoa kontuan hartuta finkatu da, 2024ko abenduaren 31n. Hona hemen emaitza:

• Asbestosia: 32.207,08 euro
• Laringeko minbizia: 48.310,62 euro (erreferentziako zenbatekoa bider 1,5)
• Biriketako minbizia: 64.414,16 euro (bider 2)
• Mesotelioma: 96.621,24 (erreferentziako zenbatekoa bider 3)

Ukituak patologia bat baino gehiago badu, larritasun handienari dagokion baremoa aplikatuko da.

Ebazpena eskaera erregistratu eta 6 hilabeteko epean emango da. Epe horretan berariazko erantzunik ez badago, isiltasuna ezezkorra dela ulertuko da, eta, beraz, ez zaio eskatzaileari konpentsazioaren zenbatekoa aitortuko.